Tüketici Hukuku
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında tüketici hakları, şikâyet süreçleri ve çözüm yolları.
Tüketici Hukuku Nedir?
Tüketici hukuku, tüketicilerin mal ve hizmet alımında korunmasını sağlayan hukuk dalıdır. Temel kaynağı 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'dur (TKHK). Tüketici, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla mal veya hizmet edinen kişidir. Tüketici işlemlerinde tüketici lehine yorum ilkesi geçerlidir.
Ayıplı Mal ve Hizmet
Ayıplı mal, ambalajında veya etiketinde belirtilen özellikleri taşımayan, teknik düzenlemeye aykırı veya tüketicinin beklediği niteliklere sahip olmayan maldır (TKHK m.8). Tüketicinin seçimlik hakları: Ücretsiz onarım, malın yenisiyle değiştirilmesi, ayıp oranında bedel indirimi veya sözleşmeden dönme (bedel iadesi). Zamanaşımı 2 yıl (konut için 5 yıl), gizli ayıpta süre ayıbın ortaya çıkmasından itibaren başlar.
Cayma Hakkı
Mesafeli sözleşmelerde (internet alışverişi) tüketici 14 gün içinde cayma hakkını kullanabilir (TKHK m.48). Cayma halinde satıcı 14 gün içinde ödemeyi iade eder. Cayma hakkı kullanılamayan durumlar: Kişiye özel üretilen ürünler, bozulma riski olan gıdalar, açılmış hijyen ürünleri, dijital içerikler ve gazete/dergi abonelikleri.
Tüketici Hakem Heyeti
Tüketici hakem heyetleri il ve ilçelerde faaliyet gösterir. 2024 yılı itibarıyla 104.000 TL altındaki uyuşmazlıklarda zorunlu başvuru merciidir. İlçe hakem heyeti 49.000 TL'ye kadar, il hakem heyeti 49.000-104.000 TL arası uyuşmazlıklara bakar. Başvuru ücretsizdir. Kararlar 15 gün içinde verilir ve bağlayıcıdır. Karara itiraz tüketici mahkemesine yapılır.
Tüketici Mahkemesi
104.000 TL üzeri uyuşmazlıklarda ve hakem heyeti kararlarına itirazda tüketici mahkemesine başvurulur. Tüketici davaları harçtan muaftır. Zorunlu arabuluculuk 2024'ten itibaren tüketici davalarında da dava şartıdır. Tüketici örgütleri de tüketiciler adına dava açabilir.
Garanti Belgesi ve Satış Sonrası Hizmet
Garanti süresi en az 2 yıldır (TKHK m.56). Garanti süresinde ücretsiz onarım hakkı vardır. Aynı arıza 2'den fazla tekrarlanırsa veya farklı arızalar 4'ten fazla olursa tüketici malın değiştirilmesini veya bedel iadesini talep edebilir. Satış sonrası servis süresi 10 yıldır; üretici bu süre boyunca yedek parça temin etmek zorundadır.
📋 Hızlı Bilgi: Tüketici Hukuku
Türkiye'de tüketici hukuku, mal ve hizmet alımında tüketicilerin korunmasını sağlar. Ayıplı malda 4 seçimlik hak, mesafeli satışta 14 gün cayma hakkı mevcuttur.
Yasal Dayanak: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK)
- Satıcıya yazılı başvuru yapın
- Ayıplı mal için seçimlik hakkınızı bildirin
- 30 gün içinde cevap alınamazsa hakem heyetine başvurun
- Hakem heyeti kararına itiraz için tüketici mahkemesine gidin
Sıkça Sorulan Sorular
İnternet alışverişinde cayma hakkım ne kadar?
Mesafeli sözleşmelerde (online alışveriş) ürünü teslim aldığınız tarihten itibaren 14 gün içinde cayma hakkınız vardır. Sebep göstermeniz gerekmez. Satıcı 14 gün içinde ödemenizi iade etmek zorundadır. Kargo ücreti satıcıya aittir.
Ayıplı ürün için ne yapmalıyım?
Satıcıya başvurarak ücretsiz onarım, ürün değişimi, bedel indirimi veya bedel iadesi talep edebilirsiniz. 30 gün içinde cevap verilmezse tüketici hakem heyetine başvurun. Zamanaşımı 2 yıldır.
Tüketici hakem heyetine nasıl başvurulur?
e-Devlet üzerinden veya bulunduğunuz ildeki/ilçedeki tüketici hakem heyetine dilekçe ve belgelerle başvurabilirsiniz. Başvuru ücretsizdir. 104.000 TL altı uyuşmazlıklarda zorunludur.
Garanti süresi ne kadar?
Yasal garanti süresi en az 2 yıldır. Üretici daha uzun garanti verebilir. Garanti süresinde aynı arıza 2'den fazla tekrarlanırsa ürün değişimi veya bedel iadesi talep edebilirsiniz.
Tüketici davası açmak ücretli mi?
Hayır, tüketici davaları harçtan muaftır. Dava açarken mahkeme harcı ödemeniz gerekmez. Ancak 2024'ten itibaren dava açmadan önce zorunlu arabuluculuk başvurusu yapmanız gerekir.
İlgili Hukuk Alanları
Tüketici Hukuku Hakkında Sorunuz mu Var?
Avukatım ile hukuki sorularınıza anında yanıt alın.
Avukatım'a Sor